Nhận biết (M1)

(1) Trình bày các phương pháp phân cực ánh sáng. Phát biểu và viết biểu thức của định luật Malus về cường độ ánh sáng truyền qua kính phân tích.

(2) Trong thí nghiệm tán xạ Compton, một chùm tia X có bước sóng bay đến đập vào một bia than chì và tán xạ trên các electron tự do. Chùm tia X tán xạ được quan sát dưới một góc so với phương tia tới.

a) Tính bước sóng của tia X sau khi tán xạ.

b) Tính động năng mà electron tự do thu được sau va chạm (theo đơn vị keV).

Cho biết: .

Đáp án đúng:

(1) Lý thuyết Quang học.

- Các phương pháp phân cực ánh sáng:

+ Phân cực bằng phản xạ và khúc xạ: Khi ánh sáng tự nhiên chiếu tới mặt phân cách hai môi trường cách điện dưới một góc tới thích hợp (góc Brewster tan ), tia phản xạ sẽ bị phân cực toàn phần.

+ Phân cực bằng lưỡng chiết: Khi ánh sáng truyền qua một tinh thể dị hướng (như thạch anh), nó tách thành hai tia: tia thường (tuân theo định luật khúc xạ) và tia bất thường. Cả hai tia đều bị phân cực toàn phần theo hai phương vuông góc với nhau.

+ Phân cực bằng hấp thụ nhị sắc: Sử dụng các chất có tính hấp thụ mạnh một thành phần phân cực và cho thành phần vuông góc truyền qua (kính Polaroid).

- Định luật Malus:

+ Phát biểu: Cường độ ánh sáng phân cực phẳng truyền qua một kính phân tích tỷ lệ thuận với cường độ ánh sáng phân cực tới và bình phương côsin của góc giữa phương phân cực của ánh sáng tới và quang trục của kính phân tích.

+ Biểu thức: .

(2) Bài tập Vật lý lượng tử.

a) Tính bước sóng tia X tán xạ:

• + Công thức Compton: .

Với , ta có .

• + Bước sóng tia tán xạ là .

b) Tính động năng electron thu được:

• Áp dụng định luật bảo toàn năng lượng: .

Đổi đơn vị ra .

Thay số: .

Kết quả làm tròn ra .